Als ouder weet je dat je baby in het begin zowel overdag als ’s nachts vaak voeding nodig heeft en dat je baby hierdoor een aantal keer in de nacht zal wakker worden. Maar naarmate de maanden voorbijgaan, vragen veel ouders zich af wanneer die blokken van 2–3 uur slapen veranderen in 6–8 uur en uiteindelijk in 11–12 uur.
Vaak zie ik als slaapcoach dat ouders na de newbornfase nog steeds te maken hebben met veel nachtelijke wakkermomenten. Veel ouders zitten in die vermoeiende cyclus van vaak wakker worden, waarbij voeding vaak de snelste oplossing lijkt, maar tegelijkertijd vraag je je af hoe je die nachtvoedingen kunt afbouwen. Hoewel voeden snel helpt, is het belangrijk om te beseffen dat niet elk nachtelijk wakker worden door honger komt. Dat onderscheid maken is de eerste stap in het rustig afbouwen van nachtvoedingen.
In deze blog neem ik je mee in hoe je nachtvoedingen kunt afbouwen op een manier die realistisch en haalbaar is.
Kijk naar de behoefte
Baby’s worden ’s nachts om verschillende redenen wakker, voornamelijk door honger, behoefte aan nabijheid of gewoonte. Voordat je begint met afbouwen, is het belangrijk om eerst goed te kijken naar het patroon van je baby. Wordt je baby steeds rond dezelfde tijd wakker? Is er een duidelijk ritme?
Als je baby élke nacht rond hetzelfde tijdstip wakker wordt, ongeacht hoe de dag verliep, is de kans groot dat dit uit gewoonte gebeurt. Het lichaam raakt gewend aan een voeding op dat moment en blijft daar als het ware om “vragen”. Een andere manier om te kijken of het echt honger is, is om naar het slaapgedrag van je baby te kijken. Sliep je baby eerst bijvoorbeeld 6 uur achter elkaar en wordt hij nu ineens elke 2 uur wakker, dan is honger vaak niet de oorzaak. Als je bij elk wakker moment voeding geeft, kan er een patroon ontstaan waarbij je baby gewend raakt aan voeden om weer in slaap te vallen.
Waarom nachtvoedingen afbouwen helpend kan zijn
Wanneer je baby went aan een voeding bij elk wakkermoment, kan dit zorgen voor vaker wakker worden in de nacht, in een minder diepe slaap komen, de voedingen overdag minder goed drinken en afhankelijk worden van de voeding om weer in slaap te vallen. Door de nachtvoedingen op een passende manier af te bouwen, help je je baby om langere slaapblokken te maken, meer overdag te drinken en zelf weer in slaap te vallen.
Geleidelijk afbouwen
Je kunt beginnen met het geleidelijk verminderen van de hoeveelheid voeding in de nacht. Geef je borstvoeding, dan kun je de duur van de voeding langzaam verkorten. Zo help je je baby wennen aan minder calorieën in de nacht en juist meer overdag. Dit kan ook helpen om te voorkomen dat je productie ineens terugloopt (bij borstvoeding).
Sommige baby’s raken tijdens de 4 maanden slaapregressie in een patroon van vaker ’s nachts drinken. Dit kan er zelfs voor zorgen dat ze overdag minder goed drinken, ook wel “omgekeerd ritme” genoemd. Door de nachtvoedingen af te bouwen, stimuleer je juist betere voedingen overdag en langere slaapblokken in de nacht.
Je baby zal in het begin misschien protesteren wanneer je minder voeding geeft. Ook kan het zijn dat hij of zij nog blijft wakker worden. Door consequent te blijven in je aanpak, leert je baby uiteindelijk zelf weer verder te slapen.
Vergroot de tijd tussen de nachtvoedingen
In plaats van voeden op elk moment dat je baby wakker wordt, kun je de tijd tussen voedingen langzaam vergroten. Bijvoorbeeld: als je baby normaal elke 3 uur drinkt, probeer dit uit te rekken naar 3,5 of 4 uur. Zo help je je baby om langere slaapblokken te maken en minder afhankelijk te worden van nachtvoedingen.
Je baby kan eerder wakker worden dan het moment dat je gepland hebt. Probeer dan eerst op een andere manier te troosten, zoals wiegen of een andere rustige manier van kalmeren.
Een andere manier van troosten
Als je baby gewend is om in slaap te vallen met voeding, wiegen of vasthouden, zal hij dit vaak ook ’s nachts nodig hebben. Baby’s komen op verschillende momenten in de nacht in een lichtere slaapfase. Op die momenten kunnen ze wakker worden. Niet elk wakker moment betekent honger. Soms zoeken ze gewoon comfort.
Je kunt dan andere manieren proberen, zoals even oppakken en rustig praten of een hand op het lijfje. Zo help je je baby om ook zonder voeding weer in slaap te vallen. In het begin kan het wat langer duren voordat je baby weer slaapt. Met herhaling en consistentie zal dit verbeteren.
In één keer stoppen met nachtvoedingen
Voor sommige baby’s (vanaf ongeveer 6 maanden) kan het werken om in één keer te stoppen met nachtvoedingen. Het is wel belangrijk dat je baby hier klaar voor is en overdag voldoende voeding krijgt. Door bij elk wakkermoment op dezelfde manier te reageren (zonder voeding), help je je baby om zelf weer in slaap te vallen.
De eerste nachten kan je baby nog op dezelfde momenten wakker worden als voorheen. Maar meestal worden de momenten korter en minder frequent, en slapen veel baby’s na een paar dagen al door.
Wat als het samenvalt met een slaapregressie?
Soms vallen nachtelijke wakkermomenten samen met een slaapregressie. Je baby maakt in deze fase een grote ontwikkeling door, waardoor slapen tijdelijk onrustiger kan verlopen. Je merkt dit vaak aan vaker wakker worden, moeilijker inslapen en meer behoefte aan nabijheid. Het kan dan lastig zijn om te bepalen of het komt door honger, gewoonte of een ontwikkelingssprong?
Juist in deze fase is het belangrijk om niet te snel alles tegelijk te willen aanpassen. Eerst begrijpen wat er speelt, helpt je om gerichter keuzes te maken ook rondom het afbouwen van nachtvoedingen.
Merk je dat slapen ineens veranderd is en je niet goed weet waar je moet beginnen? In mijn Slaapgids Slaapregressies leg ik stap voor stap uit wat er gebeurt en hoe je hiermee omgaat zonder onrust te vergroten.
4 signalen dat je baby er klaar voor is
Je baby is klaar om nachtvoedingen af te bouwen als hij of zij ouder is dan 6 maanden en je één of meer van de volgende punten herkent: elke 1–2 uur wakker wordt, direct weer in slaap valt bij voeding, geen volledige voeding drinkt of elke nacht op exact hetzelfde tijdstip wakker wordt.
Wat kun je verwachten tijdens het afbouwen?Je baby moet iets nieuws leren en dat kost tijd. De eerste dagen kunnen wat onrustiger zijn, meer protest opleveren en even zoeken naar het juiste ritme zijn. Maar vaak zie je na een paar dagen al verbetering.
Tot slot
Nachtvoedingen afbouwen gaat je baby helpen om beter te slapen, zelf weer in slaap te vallen en meer rust te ervaren in de nacht. Blijf duidelijk, heb geduld en geef het wat tijd. Je hoeft het niet perfect te doen.